Volkswagen Grubu’na bağlı ağır ticari araç markalarının çatı şirketi olarak kurulan ve 2018 yılında TRATON ismini alan organizasyon, zaman içinde grup şirketleri arasında daha fazla sinerji yaratmanın ve ölçek ekonomisinin avantajlarını daha fazla kullanmanın farklı yollarını keşfediyor.
Bu süreç elbette özellikle ağır ticari araç üreticisi MAN Truck & Bus’ın ürünlerine de yansımaya başladı. İlk başlarda farklı pazar konumlandırmalarıyla TRATON çatısı yer alan MAN ve Scania markalarının başta güç ve güç aktarma organlarının birbirinden ayrı tutulması yerine her iki markanın öne çıkan teknolojilerinin ortak bir platformda paylaşılmasını getiriyor.
Elbette özellikle ağır ticari araçlarda aracın temelini oluşturan bu stratejik sistemlerin kusursuz bir şekilde uygulanması ise zaman ve uzmanlık istiyor. Bu konuda aceleci davranmayan TRATON, MAN’ın kamyonlarında 2025 yılı itibarıyla kullanmaya başladığı D30 PowerLion güç sistemlerini müşterilerine sunmaya sunmanın avantajlarını yaşıyor.
Ticari araçlarda her ne kadar son yılların değişmeyen gündemi batarya elektrikli kamyonlar olsa da 2026’nın ilk çeyrek sonuçlarına göre Avrupa’da hala satılan her 100 adet kamyon-çekicinin 92’si dizel modellerden oluşuyor. Bu gerçekle birlikte özellikle son dönemde akaryakıt maliyetlerinin küresel artışı, verimli motor ve şanzımanların geliştirilmesini ve kullanımını özellikle taşıma operatörleri için filo yatırımlarında belirleyici olacağını gösteriyor.
MAN’ın başkenti olarak adlandırılabilecek olan Münih’te düzenlenen tam bir günü kapsayan test sürüşü etkinliğiyle Auto Ticari olarak araçların motor ve şanzımanları başta olmak üzere öngörülü sürüşe sahip MAN EfficientCruise sistemini de test etme imkanı bulduk.
MAN TGX 18.560 GoldenLion
MAN’ın özellikle uzun yol taşımacılığında tercih edilmesi noktasında kaslarını güçlendirmesi beklenen yeni motor ve şanzımanla donatılan bu araçlardan birisi GoldenLion donanıma sahip MAN TGX 18.560 4x2 çekiciydi. Markanın en büyük (GX) kabinli uzun yol çekicisi olan bu araç, 560 beygir gücüne ve 2800 Nm tork değerine sahip motora ve MAN TipMatic 14.33 şanzımana ve I=2,53 aks oranına sahipti. 40 tonluk toplam ağırlıkla test ettiğimiz çekicimiz en yüksek gücüne 1800 devirde ulaşırken 2800 Nm’lik en yüksek tork değerini ise 900–1350 rpm arasında sağlayabiliyor.
MAN TGX 18.520 4x2 PowerLion
Diğer aracımız olan ve yine D30 motorlu PowerLion MAN TGX 18.520 4x2 çekiciyi ise toplam 36 tonluk toplam ağırlıkla test ettik. Pek çok taşımacılık uygulamasında tercih edilen 520 beygir gücüne sahip GM kabinli aracımız sağladığı bu güce 1800 devirde ulaşırken maksimum tork değeri olan 2500 Nm’ye 900–1350 motor devri arasında ulaşabiliyor.
Bir not olarak MAN’ın özellikle tek sürücüye uygun olan ikinci büyük kabini olarak bilinen GM kabinin motor ve yüksek hızlarda karşılaşılan gürültüyle birlikte trim sesleri konusunda özellikle bozuk yollarda diğer test aracımıza göre daha iyi sonuçlar verdiğini de söylemek gerek.
Güç aktarma organları ve EfficientCruise dışında her iki çekicide yine yakıt tüketimine etki edebilecek olan bazı küçük aerodinamik değişiklikler de yapılmış.
Halihazırda var olan bir çekici kabini olduğu için aerodinamik değişiklikler sınırlı kalsa da yan etekler ve ön tampon altında yer alan bölümün daha iyi hava akışı için düzleştirilmesi bu alandaki farklılıklar olarak söylenebilir.
Modern ve kullanıcı dostu
Test ettiğimiz her iki uzun yol çekicisi de ayakta durma yüksekliği sunan zaten piyasada bilinen özellikleriyle takdir edilen modeller.
Gösterge paneli ve hem kokpitte hem de direksiyondaki fonksiyon tuşlarıyla kesinlikle sürücüsüne iyi hissettirecek kaliteye sahip. Geleneksel ayna yerine kullanılan kameralar ve kabin içindeki ekranlara yansımasıyla araca kısıtlı alanlardaki manevralarda dahi çekici-treyler kombinasyonuna hakim olduğunuzu hissedebiliyorsunuz.
Kesinlikle kullanıcı dostu bir kullanım sunan TGX çekicilerin bir otomobilden farksız kullanımı detaylarını verdiğimiz teknolojilerle gerçekten çok kolay. MAN TGX ayrıca EfficientCruise öngörücü hız sabitleyici (ACC) ile hızınızı ayarlıyor yol ve araziye göre otomatik olarak bunu devam ettirebiliyor.
Motor freni ve retarder kullanımını direksiyonun sağ tarafındaki kol vasıtasıyla pratik olarak yapılabiliyor ve tekrar gaza bastığınızda otomatik olarak devre dışı kalıyor.
Her şey verimlilik için
Kabindeki aerodinamik dokunuşlarla D30 motorlu ve MAN TipMatic 14 robotize şanzımanlı bir MAN TGX’in yakıt tüketimi yüzde 4 oranında düşürülmüş. Bu oran ağır ticari araç üreticisi MAN’ın köklü dönüşümünde yeterli bir etken olarak gösterilebilir.
Daha önceki motora sahip versiyonu test etmediğimiz için ne kadar tükettiği bilgisi olmadığı için doğrudan bir karşılaştırma yapamasak da normal bir uluslararası taşımacılık operasyonlarından daha farklı bir güzergahta şu sonuçlara ulaştım:
MAN TGX 18.520 4x2 yakıt tüketimi
PowerLion 36 tonluk 520 hp güce sahip MAN TGX 18.520 4x2 çekiciyle otoyol şartlarında saatte 85-88 km hızla 100 kilometre 22,5-23 litre arası tüketim sağladım. Otoyol, taşra yolları ve yerleşim yerlerine giriş çıkışlarında bulunduğu yaklaşık toplam rotada (Varış noktamız başlangıç noktamızdan yaklaşık 800 metre daha yüksek bir rakıma sahip) 100 kilometrede 25,7 litre yakıt tüketimi yansıdı aracın bilgi ekranına.
MAN TGX 18.560 4x2 yakıt tüketimi
Daha yüksek bir kabine sahip olan MAN TGX 18.560 4x2 test aracımız diğer araca göre 4 ton daha fazla yükle toplam 40 tonluk ağırlığa sahipti. Normalde rotamızın çoğunun otoyol olması planlanırken yapılan değişiklikle daha fazla bağlantı yollarında ağır trafik içinde kaldık. Yakıt tüketimi arttıran bu etkenlerle sürüşümüzün tamamında 100 kilometrede 26,6 litre yakıt tüketimi gerçekleştirdik. Bu noktada araçlarımızı en iyi tüketim sonuçlarının sağlanabileceği bir güzergah yerine gerçek zorlayıcı yol trafik koşullarında test ettiğimizi de belirtmek gerek. Yine bu veriler aracın gerçek çekiş performansını görmek adına araçta bulunan ve fazladan tasarruf sağlayan Efficiency Plus modunu kullanmadan ortaya çıkan sonuçlar.
Kaputun altında her şey değişti
Bu yazımızda bu modellerin halihazırda sitelerinde bulunan ve pek çok kullanıcı tarafından deneyimlenen teknik-donanım özelliklerinden çok köklü bir değişiklik olarak öne çıkan motor ve güç aktarma organlarındaki değişikliklere dikkat çekmek istedik.
2025 yılından itibaren üretilmeye başlanan MAN TGX çekicilerin kalbinde elbette kısaca D30 olarak adlandırılan yeni D3066 motoru yatıyor. MAN’ın daha önce kullandığı D15 ve D26 motorlarının yerini TGX serisinde alan D30 motor zaman içinde diğer modellerde de kullanılamaya başlanacak.
Sınıfının en iyisi yakıt tüketimi değerlerine sahip olduğu kaydedilen bu motor, 380 ila 560 bg arasında farklı güç seçeneklerinin yanı sıra 355 kW'a kadar çıkan motor freni gücü sunabiliyor.
12,7 litrelik dizel D30 motor ile yüksek sıkıştırma oranı ve yüksek ateşleme basıncıyla motorun yanma odasındaki termodinamik çevrim sürecinin verimliliğine doğrudan etki ederken azot oksit azaltımı için soğutulmuş ve kontrollü egzoz gazı geri dönüşümünün kaldırılması verimliliğin temelinde yatıyor. Sonuç olarak daha önce kullanılan D26 motora göre sıkıştırma oranı 21:1'den 23:1'e yükseltilirken ateşleme basıncı 220 bardan 250 bara çıkarılmış.
Arka arkaya yerleştirilmiş çift SCR katalitik konvertörü, AdBlue'yu kullanarak ham NOx emisyonlarını, Euro 6 için öngörülen 0,46 g/kWh sınır değerinin 14 g/kWh altına kadar düşürerek verimliliğin yanı sıra sınıfının en çevreci motorlarından birini de sunabiliyor.
Motorla birlikte şanzıman değişti: MAN TipMatic 14
Ayrıca MAN, D30 motora geçişle birlikte ile TipMAtic 12 olarak bilinen ZF üretimi şanzıman yerine 4x2 çekicilerinde yine TRATON ürünü olan MAN TipMatic 14’ü kullanmaya başladı. Aslında bu şanzıman; Scania kamyon ve çekicilerinde Opticruise olarak tanıdığımız elektronik olarak vites değiştiren otomatikleştirilmiş bir manuel şanzıman olarak uzun yolculuklara odaklanan konforlu ve verimli bir teknoloji olarak sektör tarafından güvenirliliği kanıtlanmış bir ürün.
MAN TipMatic şanzıman, 14 ileri ve 2 geri vitese sahip olup, 3.300 Nm'lik maksimum tork sağlamak üzere tasarlanmış.
Vites değişikliği sırasındaki zaman kayıplarının en aza indirildiği, Retarder 47 ile 4.700 Nm yüksek fren torku sunan şanzıman, özellikle yokuş aşağı kullanımlardaki etkisiyle hem fren sisteminin hızla yıpranmasını engellerken hem de sert frenlerin önüne geçerek yük güvenliğine katkıda bulunuyor.
MAN EfficientCruise
Ve tabi motor ve şanzımanı tamamlayan MAN EfficientCruise, bu mekanik yenilikleri tamamlayan yazılım teknolojisi olarak öngörülü sürüşle hem verimlilik hem de sürüş konforunu tamamlıyor.
Topografik verilerin işlendiği GPS tabanlı bir hız sabitleyici olarak nitelendirilebilecek bu teknoloji de TRATON Grubu’ndan geliyor. Bu sistem, üç boyutlu haritalandırmayla arazi yapısına göre en uygun hız profilini planlıyor ve vites durumunu da dikkate alarak en yakıt verimli motor çalışma noktasını seçiyor.
Sadece yol eğimi değil kavşak ve viraj gibi yol şartlarını da değerlendirerek sürüşe yön veren MAN EfficientCruise, mesela bir tırmanma yoluna girerken bir strateji belirliyor. Genelde bu strateji -usta bir kamyon sürücüsüyle benzer bir şekilde- yokuş yukarı çıkarken başladığı ivmelenmeye gereksiz vites değişimlerinden kaçınarak, tepe noktasına yaklaşırken hızı düşürme ve yokuş aşağı inerken aracın kazanılan momentumu düzlükte de EcoRoll özelliğiyle olabildiğince kullanmak şeklinde gerçekleşiyor.
Binek araçlardaki ACC (Adaptif Cruise Control) benzer bir şekilde çalışan ama çok daha gelişmiş teknolojileri içeren MAN EfficientCruise, aktif şeritte tutma asistanıyla birlikte özellikle şeritlerin daha geniş olduğu otoyol koşullarında büyük bir rahatlık sağlıyor. Şerit asistanı EfficientCruise sisteminin aktif olmasıyla devreye girerek sürücünün işini büyük ölçüde kolaylaştırıyor. Ancak otoyol dışındaki şeritlerin daha dar olduğu ulusal yollarda bu sistem yerine sürücünün dikkati devreye giriyor.
